Paraliżujący strach

Większość z osób występujących przed większą publiką odczuwa paraliżujący strach. Pewnie jest tak też z Tobą. Głos Cię zawodzi i zaczyna drżeć, masz sucho w gardle, oddech się spłyca, przestajesz artykułować słowa poprawnie, zaczynasz się pocić. Jak walczyć z tremą przy wystąpieniu publicznym?

Stres, który ogarnia Cię podczas przemówienia może być:

  • pozytywny – mobilizujący i umożliwiający odniesienie sukcesu, lub
  • negatywny – nadmiernie obciążający odpowiedzialnością, a tym samym paraliżujący Cię i powodujący, że nie jesteś w stanie słowa wypowiedzieć przed audytorium.

Jak przeciwdziałać stresowi?

Zacznij od tego, by uświadomić sobie, co jest Twoim stresorem. Zastanów się jakie są Twoje własne emocjonalne i fizyczne reakcje – jeśli nie wiesz jakie one są – spytaj przyjaciela jakie masz tiki kiedy mówisz do większego grona lub nagraj swoje wystąpienie na kamerę. Zobaczysz czy np. często bawisz się włosami, kiwasz się w przód i tył lub chodzisz w prawo i lewo, zgniatasz w dłoniach kartkę, powtarzasz notorycznie jakieś sformułowanie itp. Następnie zaobserwuj swoje niepokoje. Nie ignoruj ich ani nie lekceważ. Ustal, które wydarzenia wywołują w Tobie niepokój. Jak sobie tłumaczysz znaczenie tych wydarzeń? Zaobserwuj jak Twoje ciało reaguje na stres. Czy jest to zdenerwowanie a może fizyczny rozstrój? Jeżeli tak, to jak on przebiega? Przygotuj się, bo sukces rodzi kolejny sukces.

Zmniejszysz tremę, jeśli:

  • Będziesz perfekcyjnie przygotowany do każdego wystąpienia.

Zadbaj o to, by nie wychodzić na scenę bez wcześniejszego przemyślenia wystąpienia. Spisz cel i główne punkty, przemyśl przykłady, powiedz kilkukrotnie swoją mowę na głos. Jest to o tyle ważne, że w myślach „mówisz” płynniej, szybciej. Gdy dochodzi do powiedzenia tego samego na głos – mówisz wolniej, zacinasz się, robisz pauzy na dobranie odpowiednich słów lub zastanowienie się co masz w dalszej kolejności powiedzieć, wypowiedź trwa również trochę dłużej. Nie masz kogoś kto może Ci powiedzieć co można poprawić? Nagraj się kamerą, telefonem, czy aparatem. Odtwórz i zwróć uwagę czy i kiedy masz problemy z przejściem z jednej części do kolejnej, które fragmenty trwają za długo, a także jakie masz tiki, które przeszkadzają w odbiorze.

  • Wystąpienie nie będzie czymś nowym dla Ciebie (a właściwie dla Twojej świadomości),

Masz mówić na temat na którym się absolutnie nie znasz? Zrezygnuj. Nikt nie chce słuchać wystąpienia, które zaczyna się od słów „jestem tu za kolegę”, „nie do końca jestem ekspertem w tej dziedzinie, ale…”, „boję się, że jestem nieprzygotowany”. Nigdy nie będziesz przekonywujący, a dodatkowo jakiekolwiek zaawansowane pytanie z widowni może odkryć Twoją niewiedzę. Nie chcesz przecież by Twoje nazwisko było odbierane przez pryzmat kłamstwa i niekompetencji.

  • Reakcje Twoje i widowni na Twoje wystąpienie będą Ci znane,

Sugerowane wcześniej nagranie wypowiedzi ma na celu również zapoznanie się ze swoimi reakcjami na stres. Będziesz wiedział, że jak zareagować na pewne symptomy. Kiedy powiesz swoje wystąpienie przez przyjaciółmi będziesz wiedział jak reagują na Twoje reakcje na stres.

  • Będziesz przekonany, że sobie poradzisz,

Wiara potrafi zdziałać cuda. Jeśli w siebie nie wierzysz, nie uwierzą w Ciebie inni.

  • Nie będziesz się obawiał kompromitacji,

Każdemu zdarza się powiedzieć raz na jakiś czas coś nietaktownego, zrobić jakiś niefortunny, śmieszny gest. Nie bój się tego – tylko ten kto nic nie robi może mówić, że nie popełnia błędów. Obawa kompromitacji może Cię sparaliżować, a przecież, wiesz co będziesz mówił, wiesz co chcesz przekazać, jesteś przygotowany. Nie ma mowy o żadnej kompromitacji, a nawet jakby, to co?

Sposoby walczenia ze stresem

Co zrobić aby przestać się stresować? Masz trzy możliwości: zmienić sytuację poprzez poznanie stresu i oswojenie go a tym samym po części jego wyeliminowanie, zmienić znaczenie stresu – np. poprzez uznanie go jako czynnika powodującego Twoje skupienie podczas wystąpienia publicznego, lub unikać sytuacji stresowych.

Pierwszych kilka minut

Spróbuj pokonać tremę w przeciągu pierwszych kilku minut. Po upływie tego czasu Twoje zdenerwowanie przeszkadza zebranym w skupieniu się i w odbiorze tego co do nich mówisz. Pamiętaj, że stres, który pozostaje mimo Twego solidnego przygotowania może mieć pozytywny wpływ – pozwoli on na lepszą koncentrację, co jest bardzo ważne w wystąpieniu publicznym.

Agnieszka Klejne