Nie można się nie komunikować

Od początku swego istnienia próbujemy porozumieć się z innymi, pierw nieporadnie – gaworząc będąc niemowlęciem, w okresie dzieciństwa natomiast ucząc się znaczenia poszczególnych wyrazów. Uczymy się mówić w macierzystym języku, a także poznajemy obce, by łatwiej było nam się komunikować w świecie.

Porozumienie się między ludźmi nie jest w pełni możliwe, ale jednocześnie żyjąc w globalnej wiosce nie możemy się nie komunikować. Każdy z nas ma własne preferencje dotyczące komunikacji. Tym samym mówiąc coś do drugiej osoby powinniśmy naszą wypowiedź poprzeć rysunkiem (dla wzrokowców), onomatopeją (dla słuchowców), gestykulacją (dla ruchowców) lub dotykiem (dla czuciowców). O czym należy pamiętać? Komunikacja przebiega jednocześnie na dwóch poziomach – świadomym i nieświadomym. Możesz samemu zauważyć, że słuchając kogoś wiesz co on do Ciebie mówi, ale w tym samym momencie myślisz o jego wyglądzie, zastanawiasz się co będziesz robić następnego dnia, o której będziesz w domu. Dlatego też, jeśli mówisz coś ważnego powtórz to dwa razy!

Komunikację wyróżniamy ze względu na kontekst. Tym samym dzielimy ją na:

  • intrapersonalną – czyli tzw. wewnętrzną, kiedy to dana osoba komunikuje się z samym sobą,
  • interpersonalną – kiedy to spotykają się osoby w modelu face to face, i ze sobą rozmawiają,
  • grupową (np. wykład) – w tym wypadku należy pamiętać o wspomnianym wcześniej ograniczonym sprzężeniu zwrotnym,
  • międzynarodową/międzykulturową,
  • masową
  • w organizacji.

Czym jest komunikacja masowa?

Jest to proces przesyłania komunikatu od masowego komunikatora (medium masowego, nadawcy masowego) do jego publiczności. Komunikowanie masowe to przekazywanie za pomocą urządzeń technicznych (kanałów komunikacji masowej) tych samych treści skierowanych do liczebnie wielkich, zróżnicowanych społecznie i anonimowych grup odbiorców; przekazy docierają do nich szybko, mniej więcej w  tym samym czasie i na ogół dezaktualizują się. Głównym składnikiem komunikowania masowego są środki masowego przekazu.

Kiedy mówimy do odbiorcy masowego musimy dodatkowo pamiętać o występującym ograniczonym sprzężeniu zwrotnym. Nadawca, czyli Ty, jesteś aktywny – przemawiasz do tłumu, ale odbiorca (czyli ten tłum, masa) jest bierny. Wielu badaczy komunikacji ma wątpliwości co do tej cechy jednak nie możemy mówić tutaj o komunikacji dwustronnej.

Masowość komunikacji i dystrybucji występuje, jednak nie do końca, gdyż w obecnych czasach rezygnuje się z masowego odbiorcy na rzecz jego selekcji. Powstaje wiele kanałów tematycznych, targetujących swoją treść do bardzo specyficznego odbiorcy ściśle interesującego się np. wędkarstwem morskim. Wciąż będzie to komunikacja masowa, gdyż będzie docierać do wielu, ale mocno skoncentrowana na dokładnie określonej tematyce.

Gate keeper

Wszystko co dociera do masowego odbiorcy jest wcześniej wyselekcjonowane przez np. dyrektora programowego, wydawcę czy redaktora naczelnego. To jego subiektywna ocena poszczególnych tematów determinuje pojawienie się danej informacji w mediach. Funkcja gate-keepera’a jest niezwykle istotna, gdyż w przeciwnym wypadku zalałaby nas fala małoistotnych informacji i te ważniejsze (w powszechnym mniemaniu) mogłyby przepaść w natłoku danych.

Przekaz w komunikowaniu masowym

Należy pamiętać, że to co przekazujesz odbiorcy masowemu ma charakter publiczny. Oczywiście z pewnymi ograniczeniami, np. finansowymi, technicznymi (np. brak anteny), prawnymi lub kulturowymi. Jednak ze względu na powszechność różnego środków przekazu nie należy patrzeć na ograniczniki – powszechnie już kopiuje się całe programy do internetu, tak by większe grono odbiorców mogło dotrzeć do danego materiału, tym samym przekaz w komunikowaniu masowym może być zwielokrotnieniem – techniczną reprodukcją przekazywanych treści.

Komunikowanie masowe cechuje seryjność i periodyczność, a także systematyczność zewnętrzna (komunikaty nie mogą cechować się dowolnością; występują ograniczenia związane z czasem emisji czy objętością) i wewnętrzna (występują schematy narracyjne np. western, melodramat, czy schematy dotyczące postaci i bohaterów, scen czy dialogów, a nawet prowadzących programy).

Komunikacja masowa a interpersonalna

Komunikację masową przeciwstawia się komunikacji interpersonalnej. Poniższa tabela przedstawia najważniejsze aspekty dwóch typów komunikacji:

 

Komunikacja masowa

Komunikacja interpersonalna

Przepływ informacji

jednokierunkowy

dwukierunkowy

Kontekst komunikowania

pośredni (zapośredniczony poprzez media)

bezpośredni (face to face)

Czas dotarcia do szerokiego audytorium

względnie szybki

względnie wolny

Sprzężenie zwrotne

małe

duże

Przypuszczalny efekt

zmiana postaw i wiedzy

O czym należy pamiętać? Działanie masowe będzie wzmocnione gdy poprze się go działaniem interpersonalnym.

Komunikowanie masowe a odbiorca

Występują trzy kategorie odbiorców komunikatów masowych. Są to masy społeczne, audytoria oraz publiczność. Zależności oraz różnice pomiędzy nimi opisałam tutaj i zapraszam do zapoznania się z różnicami a także podobieństwami pomiędzy każdą z grup.