Analiza przemówienia. Czy mistrzowskie wystąpienie publiczne jest możliwe?

Wystąpienia publiczne nie są proste, można się ich jednak nauczyć. Przed wygłoszeniem prelekcji, wykładu lub innej wypowiedzi ustnej przed publiką przygotuj się – określ cel swojej wypowiedzi, dobrze ją rozplanuj, nie odbiegaj od sedna sprawy. Powiedz swoje wystąpienie kilka razy na głos sprawdzając czas, a także to, czy wiesz co masz mówić i czy nie opowiadasz zbyt wielu anegdot. Następnie weź kamerę, aparat z funkcją nagrywania lub telefon i nagraj swoje wystąpienie. Gdy już to zrobisz wydrukuj sobie poniższe pytania i oceń siebie niczym najsurowszy krytyk. Braki uzupełnij i powodzenia!

Listę tę warto również wydrukować przed przystąpieniem do przygotowania się do wystąpienia. Pomoże ona zebrać wszystkie informacje potrzebne do ustalenia co powinno być wygłoszone.

Cele przemówienia

Znajomość celu, jaki chciał osiągnąć mówca jest niezbędna do analizy przemówienia i nie można nie brać go pod uwagę podczas pracy z tekstem wypowiedzi.

  • Jaki jest cel tego mówcy? Czy chce on edukować, motywować, przekonywać, czy dostarczać rozrywki?
  • Jaki jest podstawowy przekaz tego przemówienia?
  • Dlaczego właśnie ta osoba wygłasza to przemówienie?
  • Czy cel został osiągnięty?

Publiczność i kontekst przemówienia

W zależności od tego, do kogo i do jak dużej publiczności kierowane jest przemówienie, powinno ono bazować na różnych technikach, stylu, itp.

  • Gdzie i kiedy zostało wygłoszone to przemówienie?
  • Jakie są główne cechy demograficzne słuchaczy?
  • Jak duża jest to publiczność?
  • Czy jest jeszcze jakaś grupa, do której kierowane jest przemówienie, poza jego odbiorcami „na żywo”?
  • Jakich informacji oczekuje publiczność?

Treść i forma wypowiedzi

Treść wypowiedzi powinna być tak dobrana i przedstawiona, żeby umożliwić mówcy osiągnięcie jego podstawowego celu. Ważne jest skoncentrowanie mówiącego na tym celu – poruszanie niezwiązanych z nim wątków może osłabić jego oddziaływanie.

Przed przemówieniem

  • Czy ktoś przemawiał przed tym mówcą? Czy jego przekaz był zbliżony, odwrotny, czy niezwiązany z tym przemówieniem?
  • Jak został wprowadzony mówca?
  • Czy publiczność od początku wie, dlaczego powinna wysłuchać treści tego przemówienia?
  • Jaka jest mowa ciała mówcy, kiedy pojawia się w zasięgu wzroku słuchaczy? Na tym etapie mowa ciała może być wskaźnikiem jego pewności siebie.

Początek przemówienia

Efekt pierwszego wrażenia sprawia, że słowa, język ciała i inne elementy wykorzystane na początku przemówienia mają bardzo istotne znaczenie dla jego powodzenia.

  • Czy przemówienie zaczęło się od zwykłego Zebraliśmy się tu dzisiaj…, czy od innych słów, mogących wzbudzić zainteresowanie słuchaczy?
  • Czy na początku mówca opowiada jakąś historię? Żartuje? Podaje szokujące statystyki? Zaczyna odkontrowersyjnego stwierdzenia?
  • Czy w rozpoczęciu przemówienia wyraźnie został zaznaczony jego cel?
  • Czy początek przemówienia może zapaść w pamięć?
  • Czy wszystkie elementy prezentacji skupiają się na podstawowym celu?
  • Czy mówca wykorzystał jakieś faktyczne dane na potwierdzenie swoich argumentów?
  • Czy mówca posługuje się metaforami i symboliką, żeby ułatwić zrozumienie przemówienia?
  • Czy mówca gładko przechodził z jednej części przemówienia do drugiej?

Treść przemówienia

  • Czy wszystkie elementy prezentacji skupiają się na podstawowym celu?
  • Czy mówca wykorzystał jakieś faktyczne dane na potwierdzenie swoich argumentów?
  • Czy mówca posługuje się metaforami i symboliką, żeby ułatwić zrozumienie przemówienia?
  • Czy mówca gładko przechodził z jednej części przemówienia do drugiej?

Podsumowanie przemówienia

Podobnie jak w przypadku pierwszych zdań, słowa, mowa ciała i inne elementy podsumowania przemówienia są niezmiernie ważne dla jego powodzenia, ponieważ słuchacze najlepiej pamiętają słowa, które padły na końcu.

  • Czy podsumowanie było zwięzłe?
  • Czy podsumowanie mogło zapaść w pamięć?
  • Czy – jeśli zachodzi taka potrzeba – podsumowanie wzywa do działania?

Umiejętności i techniki wykorzystane przy wygłaszaniu przemówienia

Umiejętność wygłaszania przemówienia to wielkie pudło z narzędziami – najlepsi mówcy dokładnie wiedzą, kiedy jakiego narzędzia użyć i w jakim celu.

Entuzjazm i kontakt z publicznością

  • Czy mówca wykazywał entuzjazm? Skąd wiesz?
  • Czy mówca starał się nawiązać kontakt z publicznością? Czy mu się to udało?
  • Czy przekaz prezentacji skoncentrowany był na mówcy i publiczności czy na samym mówcy?
  • Czy w przemówieniu został wykorzystany humor?
  • Czy było to bezpieczne i na miejscu, zważywszy na publiczność?
  • Czy stopień wykorzystania humoru był adekwatny do celu przemówienia?
  • Czy mówca odpowiednio wykorzystał przestrzeń, na której przemawiał?
  • Czy postawa ciała mówcy wskazywała na opanowanie i pewność siebie?
  • Czy jego gesty były naturalne, spójne i wykonywane w odpowiednim czasie?
  • Czy łatwo było zauważyć te gesty?
  • Czy mówca ma jakieś rozpraszające nawykowe zachowania?
  • Czy udało się mówcy nawiązać kontakt wzrokowy z całą publicznością?
  • Czy mówcę było dobrze słychać?
  • Czy odpowiednio wykorzystywał różne natężenie głosu?
  • Czy różnicował tempo wypowiedzi? Czy mówił wystarczająco wolno, żeby całość była zrozumiała?
  • Czy wykorzystywał pauzy żeby pomóc słuchaczom w zrozumieniu przemówienia, czy zwiększyć jego oddziaływanie emocjonalne?
  • Czy język był dostosowany poziomem do odbiorców?
  • Czy mówca miał dobrą dykcję?
  • Czy wypowiadane przez niego zdania były krótkie i zrozumiałe?
  • Czy mówca korzystał z nadmiernie skomplikowanych słów i zwrotów?
  • Jakie figury i środki retoryczne wykorzystał mówca? (powtórzenie, aliteracja, typy argumentacji, itp.).

Humor

  • Czy w przemówieniu został wykorzystany humor?
  • Czy było to bezpieczne i na miejscu, zważywszy na publiczność?
  • Czy stopień wykorzystania humoru był adekwatny do celu przemówienia?

Wykorzystanie przestrzeni

  • Czy mówca odpowiednio wykorzystał przestrzeń, na której przemawiał?

Gesty i kontakt wzrokowy

  • Czy postawa ciała mówcy wskazywała na opanowanie i pewność siebie?
  • Czy jego gesty były naturalne, spójne i wykonywane w odpowiednim czasie?
  • Czy łatwo było zauważyć te gesty?
  • Czy mówca ma jakieś rozpraszające nawykowe zachowania?
  • Czy udało się mówcy nawiązać kontakt wzrokowy z całą publicznością?

Użycie głosu

  • Czy mówcę było dobrze słychać?
  • Czy odpowiednio wykorzystywał różne natężenie głosu?
  • Czy różnicował tempo wypowiedzi? Czy mówił wystarczająco wolno, żeby całość była zrozumiała?
  • Czy wykorzystywał pauzy żeby pomóc słuchaczom w zrozumieniu przemówienia, czy zwiększyć jego oddziaływanie emocjonalne?

Język

  • Czy język był dostosowany poziomem do odbiorców?
  • Czy mówca miał dobrą dykcję?
  • Czy wypowiadane przez niego zdania były krótkie i zrozumiałe?
  • Czy mówca korzystał z nadmiernie skomplikowanych słów i zwrotów?
  • Jakie figury i środki retoryczne wykorzystał mówca? (powtórzenie, aliteracja, typy argumentacji, itp.).

Nienamacalne wartości

Czasami przemówienie spełniające wszystkie kryteria prawidłowości może nie wywrzeć żadnego wpływu na słuchaczy. I odwrotnie – czasem mimo technicznych trudności można wygłosić mowę, która powali publiczność na kolana. Oto pytania dotyczące kilku cech, które mogą o tym decydować:

  • Jakie uczucia wzbudziło w tobie to przemówienie?
  • Czy uważasz je za przekonujące?
  • Czy chciałbyś jeszcze raz posłuchać tego mówcy?
  • Czy wykorzystał on jakieś oryginalne rozwiązania?